In augustus 2025 heeft de Amerikaanse president een ingrijpende Executive Order ondertekend die banken verbiedt om klanten te weigeren op basis van reputatierisico, politieke voorkeur of religieuze overtuiging. Deze maatregel, gericht op het beëindigen van zogeheten debanking, zet een streep door jarenlang beleid waarbij bedrijven en individuen uitgesloten werden van financiële diensten zonder objectieve risicogrond. De vraag is: wat betekent deze koerswijziging voor Europa, en specifiek voor Nederlandse instellingen die werken met CDD- en Wwft-richtlijnen?
Wat houdt het Amerikaanse verbod in?
De Executive Order “Guaranteeing Fair Banking for All Americans” verplicht federale toezichthouders om alle verwijzingen naar reputatierisico te schrappen uit hun toezichtskaders. Banken mogen klanten niet langer weigeren op basis van imago, politieke voorkeur of sector, zolang er geen aantoonbaar financieel risico is. De Office of the Comptroller of the Currency (OCC) heeft dit beleid direct doorgevoerd en heeft aangekondigd dat reputatierisico geen rol meer speelt bij vergunningen, toezicht of Community Reinvestment Act (CRA) -beoordelingen die banken verplichten om krediet te verlenen aan alle delen van de gemeenschappen waarin ze actief zijn.
Reputatierisicofactor binnen Europa leeft nog
In Europa is reputatierisico nog steeds een erkende factor binnen klantacceptatie en risicobeoordeling. Vooral in sectoren als crypto, vastgoed en non-profit wordt het imago van een klant regelmatig meegewogen. De Europese Bankautoriteit (EBA) heeft recent wel richtlijnen gepubliceerd om ongerechtvaardigde risicobeperking tegen te gaan, met nadruk op individuele risicobeoordeling en toegang tot basisbankdiensten. Toch blijft reputatie een impliciete factor in veel AML-beleid.
Mogelijke impact op Nederlandse CDD-strategieën
Hoewel de VS en EU verschillende toezichtstructuren hanteren, kan deze Amerikaanse koerswijziging indirect invloed hebben op Nederlandse instellingen:
- Normverschuiving: De Amerikaanse nadruk op objectieve, risicogebaseerde klantbeoordeling kan druk zetten op Europese toezichthouders om reputatierisico te heroverwegen.
- Toenemende transparantie-eisen: De EU werkt aan harmonisatie via AMLA en AMLR, waarbij klantdata periodiek geactualiseerd moeten worden. Dit kan botsen met een meer liberale benadering van klantacceptatie.
- Internationale compliance: multinationals en FinTechs opereren vaak grensoverschrijdend. Een verschil in debankingbeleid tussen de VS en de EU kan leiden tot compliancefrictie en herziening van interne CDD-richtlijnen.
Wat kunnen gatekeepers doen?
Voor compliance officers en CDD-specialisten is dit hét moment om hun beleid onder de loep te nemen. Stel de vraag:
- Is onze klantacceptatie gebaseerd op objectieve risicofactoren?
- Kunnen we onze beslissingen onderbouwen richting toezichthouders én klanten?
De oplossingen van SCOPE FinTech Solutions stellen organisaties in staat om klantonderzoek te baseren op verifieerbare data, actuele risicoprofielen en Nederlandse compliancerichtlijnen.
